• REČNIK POJMOVA

POJMOVNIK

brojilo električne energije – uređaj koji meri i registruje utrosak električne energije na obračunskom mernom mestu, skladno propisima u području zakonskog merenja i tehničkim pravilima operatora sistema;

direktni dalekovod - dalekovod koji povezuje proizvođaca sa sopstvenim pogonima, objektom izolovanog kupca, odnosno proizvođaca ili isporucioca sa objektima kvalifikovanog kupca;

distribucija - prenosenje energije preko distributivnog sistema radi isporuke energije kupcima, osim snabdevanja;

elektroenergetski sistem – skup međusobno povezanih elektrana, mreža i potrosaca;

elektroenergetska mreža – mreža za snabdevanje električnom energijom; skup povezanih jedinica mreže za prenos i/ili mreže za distribuciju električne energije;

energenti - prirodni gas, nafta, derivati nafte, obnovljivi i drugi izvori energije;

energija - elektricna energija, toplotna energija;

energetska dozvola - dozvola za izgradnju energetskih objekata;

energetski sistem - energetski objekti međusobno povezani tako da cine jedinstven tehnicko-tehnoloski sistem;

energetski subjekt - pravno lice, odnosno preduzetnik, koje je upisano u registar za obavljanje jedne ili vise energetskih delatnosti;

isporuka - predaja energije iz objekata jednog energetskog subjekta u objekat drugog energetskog subjekta ili kupca;

javna usluga – usluga dostupna u svako vreme svim kupcima i energetskim subjektima po regulisanoj ceni i prema regulisanim uslovima pristupa i korišcenja, koja se obavlja prema nače-lima javnosti rada i nadzora tela određenih zakonom;

kvalifikovani kupac - kupac koji ispunjava uslove propisane ovim zakonom, kupuje energiju za sopstvene potrebe i koji moze slobodno izabrati svog snabdevača energije;

korisnik elektroenergetske mreže– fizička i pravna lica koja isporučuju električnu energiju u prenosnu ili distributivnu mrežu (proizvođač) ili iz nje preuzima električnu energiju (kupac) ili koristi mrežu za protok električne energije (trgovac);

kategorija potrošnje – kategorizacija kupaca s obzirom na vrstu korisnika (kupca), naponski nivo na kojoj preuzimaju električnu energiju ( mesto predaje), razdoblje isporuke i sezonsku ili dnevnu dinamiku isporuke;

kupac - pravno ili fizicko lice koje kupuje energiju;

licenca - dozvola za obavljanje energetske delatnosti utvrđena ovim zakonom;

limitator – odnosno ograničivac strujnog opterećenja, je uređaj koji kod kupaca ograničava maksimalno strujno opterećenje (maksimalnu snagu) istovremeno uključenih električnih uređaja na veličinu koja je definisana elektroenergetskom saglasnošću. Odluku o ugovorenoj snazi priključka, prema kojoj se utvrđuje i nazivna snaga limitatora, donosi kupac - prema svojim potrebama;

mesečna novčana obveza – često nazivana i „akontacija“, predstavlja račun za ugovorenu električnu energiju kupaca kategorije domacinstvo;

operator sistema - energetski subjekt koji obavlja delatnost upravljanja prenosnim, transportnim ili distributivnim sistemom, odnosno delatnost upravljanja skladistem prirodnog gasa i koji obezbeđuje sistemske usluge;

operator tržišta energije - energetski subjekt koji obavlja poslove organizovanja i upravljanja tržištem energije;

oprema pod pritiskom - gasovodi, naftovodi, produktovodi, toplovodi, parni i vrelovodni kotlovi i druga oprema koja funkcionise pod pritiskom;

obračun potrošnje – postupak obračuna prodate električne energije prema potrošnji u obračunskom razdoblju, primenom odgovarajućih tarifnih stavki;

obračunski elementi - komponente tarifnog sistema na temelju kojih se obračunavaju cene električne energije, odnosno usluga energetskih delatnosti koje se obavljaju kao javne usluge za različite energetske subjekte, odnosno kupce, zavisi od vrste, snage, kvaliteta i drugih elemenata isporučene energije;

osigurač – zaštitini uređaj koji iz sigurnosnih razloga ograničava struju i štiti strujni krug od preopterećenja, odnosno od kratkog spoja;

obračunsko merno mesto – mesto u mreži na kojem se pomoću merila i ostale merne opreme obavlja merenje parametara električne energije radi obračuna;

operator distributivnog sistema – energetski subjekt koji obavlja energetsku delatnost distribucije električne energije i poseduje odgovarajuću dozvolu izdatu od Agencije za energetiku Republike Srbije;

obnovljivi izvori energije - izvori energije koji se nalaze u prirodi i obnavljaju se u celosti ili delimicno, posebno energija vodotokova, vetra, neakumulirana sunceva energija, biomasa, geotermalna energija i dr.;

priključak – sklop električnih vodova i uređaja visokog, srednjeg ili niskog napona uz obračunsko merno mesto, kojim se građevina proizvođača ili kupca priključuje na mrežu;

povlašćeni kupac - kupac koji može slobodno izabrati snabdevača električnom energijom;

prenos, odnosno transport energije - prenos električne energije povezanih sistema vrlo visokih i visokih napona do krajnjih potrosaca ili distributera, odnosno transport gasa, nafte, derivata nafte i toplotne energije od proizvođaca ili drugih sistema, odnosno terminala do distributivnih sistema ili korisnika, osim snabdevanja;

priključak na sistem - fizički priključak na sistem kojim se povezuje energetski objekat ili objekat kupca sa prenosnim, transportnim, odnosno distributivnim sistemom;

pristup sistemu - korišćenje sistema radi prenosa, odnosno transporta, distribucije, preuzimanja i predaje ugovorene količine energije u ugovoreno vreme;

regulisani pristup treće strane sistemu - pristup sistemu pod propisanim i javno objavljenim uslovima na principu nediskriminacije;

snabdevač – energetski subjekt koji obavlja energetsku delatnost snabdeva električnom energijom te kupuje električnu energiju od proizvođača ili trgovca i prodaje je kupcima;

snabdevač tarifnog kupca – snabdevač koji u skladu sa Zakonom o energetici ima obavezu javne usluge snabdevanja tarifnih kupaca električnom energijom;

sistemske usluge - usluge koje su neophodne za obezbeđivanje sigurnog, pouzdanog i stabilnog funkcionisanja energetskog sistema;

snabdevanje - kupovina i prodaja energije kupcima ili drugim energetskim subjektima;

snabdevanje energijom tarifnih kupca - kupovina i prodaja energije za potrebe tarifnih kupaca;

tarifni kupac - kupac za kojeg se energija dobavlja na regulisan način i po regulisanoj ceni, u sistemu obaveze javne usluge;

tarifni sistem – akt kojim se utvrđuju tarifni elementi za obračun cena električne energije, odnosno usluga elektroenergetskih delatnosti koje se obavljaju kao javne usluge za različite energetske subjekte, odnosno kupce, zavisno od vrste, snage, kvaliteta i drugih elemenata isporučene energije, na području Republike Srbije, te način primene tih elemenata;

tranzit - prenos, odnosno transport energije koja je poreklom iz druge države, koja je namenjena trecoj drzavi, a vrsi se preko teritorije Republike Srbije ili prenos, odnosno transport energije poreklom iz druge države koja je namenjena toj drugoj drzavi, a vrsi se preko teritorije Republike Srbije;

trgovina - kupovina i prodaja energije (na veliko, na malo i uvoz i izvoz) i posredovanje i zastupanje na tržištu energije;

tržište energije - organizovana trgovina svih oblika energije na teritoriji Republike Srbije;

tarifne stavke - elementi koji omogućavaju obračun naknade za uslugu isporuke električne energije za obračunsko razdoblje, zavisno od vrste korisnika, razdoblju isporuke i sezonskoj ili dnevnoj dinamici isporuke;

tarifni model - određena kombinacija tarifnih stavki;